Sposoby oczyszczania ścieków

Sposoby oczyszczania ścieków

Pomysł na budowę własnego domu zawsze powinien być poprzedzony rozwiązaniem problemu z powstającymi w nim ściekami.

przydomowa oczyszczalnia ściekówW przypadkach, kiedy w pobliżu działki pod zabudowę znajduje się sieć kanalizacyjna – sprawę rozwiązuje doprowadzenie do niej odpowiedniego przyłącza. Jednak na terenach wiejskich, jak i często w strefie peryferyjnej większych miast – z problemem odprowadzenia ścieków trzeba przeważnie radzić sobie samodzielnie.
Przyjmuje się ogólnie, że jeden mieszkaniec domu jest w stanie wyprodukować aż 160 litrów ścieków w ciągu doby. Zatem, w przypadku rodziny liczącej 6 osób ilość dobowych ścieków wyniesie około 1m³. Sposobów na radzenie sobie
z nieczystościami odpływającymi z naszych domów nie ma wcale aż tak wiele, jak mogłoby się wydawać niektórym niewtajemniczonym inwestorom. Zasadniczo ścieki można gromadzić
w bezodpływowych zbiornikach, tj. popularnych szambach i płacić za ich wywóz oraz oczyszczać
w niewielkich, indywidualnych oczyszczalniach ścieków lub w większych zbiorowych oczyszczalniach, obsługujących np. kilka domków, albo całe osiedle.
Wprawdzie budowa przydomowej oczyszczalni ścieków wymaga posiadania działki o odpowiedniej wielkości, odpowiednich warunków gruntowo – wodnych oraz akceptacji ze strony urzędu terenowego i Wydziału Ochrony Środowiska, ale inwestycja ta jest przeważnie opłacalna i decyduje się na nią coraz większa liczba osób. Zaś rosnące koszty związane z eksploatacją gospodarstw domowych wciąż nakłaniają do poszukiwania coraz nowszych i tańszych sposobów oczyszczania ścieków. Próby te doprowadziły do tego, co znane jest od lat, ale jednak pozostawało niedoceniane, tj. do naturalnych sposobów oczyszczania, a właściwie mówiąc – doczyszczania ścieków.

Dowiedz się więcej - zamów poradnik Przydomowe oczyszczalnie ścieków

osadnik gnilnyOsadnik gnilny

Jest to podstawowy element każdej przydomowej oczyszczalni ścieków. To właśnie w osadniku gnilnym zachodzi proces oczyszczania mechanicznego,
w czasie którego następuje oddzielenie części stałych ścieków, od części płynnych. Substancje stałe gromadzą się na dnie osadnika, zaś ciecze wypływają na wierzch, po czym zachodzi proces fermentacji, powodujący rozkład związków organicznych na produkty rozpuszczalne w wodzie. Dopiero po przejściu ścieków przez wkład filtracyjny – można poddać je oczyszczaniu biologicznemu, czyli tzw. doczyszczaniu. Za jego sprawą ścieki zostają pozbawione bakterii i organizmów chorobotwórczych i mogą zostać rozsączone w grunt. Takie ścieki nie zanieczyszczają już wód gruntowych i można je wykorzystać, np. do podlewania roślin ogrodowych lub innych celów w zakresie własnego gospodarstwa domowego.

Sposoby na doczyszczanie ścieków

Wybór odpowiedniej opcji doczyszczania ścieków zależy od wielu czynników. Najważniejsze z nich to wielkość działki, poziom wód gruntowych oraz przepuszczalność gruntu. Najczęściej stosowanym rozwiązaniem jest rozsączenie ścieków do gruntu za pomocą systemu drenażowego. Jednak wówczas wody gruntowe muszą znajdować się na głębokości przynajmniej 1,5 m od linii ułożenia rur drenarskich, a grunt powinien posiadać odpowiednią przepuszczalność. Jeśli warunki gruntowo – wodne uniemożliwiają zastosowanie drenażu – sięga się po inne metody doczyszczenia ścieków.  Należą do nich złoża biologiczne oraz filtry piaskowo – żwirowe i gruntowo - roślinne.

Doczyszczanie w złożu biologicznym

Polega na doczyszczaniu podczyszczonych uprzednio w osadniku gnilnym ścieków – w zbiorniku,
w którym umieszczono złoże biologiczne. Zaletą powyższej metody oczyszczania ścieków jest fakt, że do jej zastosowania nie potrzeba wiele miejsca na działce, a także to, iż układ jest całkowicie szczelny i może być stosowany nawet przy wysokim poziomie wód gruntowych.

Filtry piaskowo – żwirowe

Rozróżnia się filtry piaskowo – żwirowe o przepływie poziomym i filtry piaskowo -  żwirowe
o przepływie pionowym. Filtry o przepływie poziomym posiadają warstwę filtracyjną w postaci warstwy żwiru oraz następnie - kolejnych warstw piasku o coraz drobniejszej frakcji. Warstwy te umieszcza się w przygotowanym uprzednio wykopie, wyłożonym nieprzepuszczalną folią. Za sprawą takiego filtru ścieki zostają doczyszczone i mogą zostać odprowadzone do odbiornika przy pomocy drenów.
Filtry o przepływie pionowym posiadają dreny układane w dodatkowej warstwie żwiru, usypanego na dnie wykopu, który uprzednio uszczelniono folią. Na żwirze znajduje się piasek. Obydwa filtry stwarzają dość dobre możliwości oczyszczania ścieków i są stosowane coraz chętniej, ponieważ zajmują mniej miejsca, aniżeli drenaż rozsączający.
Według zupełnie innej kwalifikacji filtry piaskowo – żwirowe określa się również jako filtry
o przepływie powierzchniowym, podpowierzchniowym oraz kombinowanym.

szamboFiltry gruntowo – roślinne

Sposób ich działania jest podobny do funkcjonowania filtrów piaskowo – żwirowych. Proces oczyszczania ścieków jest jednak wspomagany przez roślinność, którą obsadza się teren przydomowej oczyszczalni. W powyższym celu stosuje się trzcinę pospolitą oraz wierzbę krzewiastą. Jednak co do wierzby – w Polsce zdania na jej temat są bardzo podzielone, a zdecydowanie częściej zakładane są oczyszczalnie trzcinowe. Prócz dwóch wymienionych roślin oczyszczalnie obsadza się również pałką wodną lub sitowiem. Proces odżywiania tych roślin polega na pobieraniu ze ścieków, takich ich składników, które powinny ulec rozkładowi. Dzięki temu ścieki zostają doczyszczone, jak również redukuje się zawartość w nich związków fosforu i azotu, które to związki stanowią istotne zagrożenie dla wód powierzchniowych.

Zalety i wady oczyszczalni hydrobotanicznych

Za budową oczyszczalni obsadzonej zieloną roślinnością przemawiają przede wszystkim względy proekologiczne. Również z punktu widzenia dotychczasowych użytkowników – rozwiązanie to posiada więcej zalet niż wad. Oczyszczalnie hydrobotaniczne pracują niezawodnie i charakteryzują się długą żywotnością. Żywotność tą szacuje się na minimum 50 lat. Ponadto, do swej pracy nie potrzebują zasilania ich energią elektryczną lub potrzebują tej energii znikome ilości. Ich eksploatacja jest zatem bardzo tania, a w dodatku prawie bezobsługowa. Doskonale sprawdzają się w oddalonych od kanalizacji domach jednorodzinnych i są stosowane coraz powszechniej.
Jako wadę oczyszczalni gruntowo – korzeniowych należy uwzględnić, iż ich budowa wymaga posiadania dostatecznej ilości miejsca na działce. Szacuje się, że oczyszczalnia projektowana dla typowej, polskiej, czteroosobowej rodziny potrzebuje około 20 – 30 m² powierzchni terenu. Jednak warto zaznaczyć, że działki usytuowane poza obrębem większych miast są przeważnie dużo obszerniejsze, aniżeli te, które można nabyć w granicach metropolii lub tuż za nimi. Ponadto intensywne skupisko zielonej roślinności zawsze jest ciekawym akcentem przydomowego ogrodu.
Inny problem oczyszczalni hydrobotanicznych to fakt, że pełną efektywność pracy osiągają one dopiero po 2 – 3 latach od momentu ich budowy, a dodatkowo efektywność ta obniża się nieco
w okresach zimowych. Fakt ten trzeba uwzględniać podczas obliczania powierzchni pod budowę oczyszczalni. Jednak po sezonie zimowym rośliny, tj. najpopularniejsza na polskich oczyszczalniach – trzcina – szybko odradza się i przebija przez obumarłe liście. Liście te w ciągu zimy są naturalną izolacją złoża i usprawniają jego funkcjonowanie.
Naturalny rozkład ścieków będzie efektywniejszy wówczas, kiedy roślinność będzie bujniejsza. Dlatego też roślinom należy zapewnić warunki do jak najintensywniejszego wzrostu. Miejsce najbardziej polecane na budowę oczyszczalni hydrobotanicznej, to miejsce słoneczne i w miarę możliwości osłonięte drzewami przed wiatrem.

Prawo wobec naturalnego oczyszczania ścieków

Przepisy zawarte w Prawie Wodnym mówią o tym, że budowa przydomowych oczyszczalni ścieków, posiadających przepustowość do 7,5 m³ na dobę może odbywać się bez pozwolenia na budowę. Jednak zapis w Prawie Budowlanym nakazuje dokonanie zgłoszenia zamiaru wykonywania prac do urzędu terytorialnego. O szczegółowych warunkach, jakim powinny odpowiadać przydomowe oczyszczalnie ścieków stanowi Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 listopada 2001 roku. Precyzuje ono między innymi oddalenie oczyszczalni od ujęcia wody pitnej oraz warunki jej umiejscowienia w granicach posiadanej parceli.

Oceń artykuł
3,17 / 6 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy

Autor: Agnieszka Jaros

Zdjęcia: Redakcja

Polecamy Ci również

Zobacz także