Rury z miedzi i stopów miedzi stosowane w chłodnictwie

Miedź
W chłodnictwie, a w szczególności w systemach chłodniczych supermarketów, coraz częściej wdrażane są proekologiczne koncepcje urządzeń.

Miedź to naturalny materiał o doskonałych własnościach fizycznych. Miedź jest trwała, niezawodna, odporna na wysokie i niskie temperatury oraz korozję. Jest w 100% antydyfuzyjna dla gazów. Dzięki temu instalacje z miedzi i jej stopów są szeroko stosowane w klimatyzacji i chłodnictwie.

Do zbudowania tych instalacji stosuje się rury miedziane wykonane zgodnie z normą PN-EN 12735-1. Rury te, podobnie jak powszechnie stosowane rury instalacyjne (zgodnie z PN-EN 1057), wykonane są z miedzi Cu-DHP odtlenionej fosforem, zawierającej Cu + Ag > 99,90% i 0,015% < P < 0,040. Według normy PN-EN 12735-1 rura do chłodnictwa i klimatyzacji może być wykonywana  w wymiarowaniu calowym lub metrycznym, dostępna w stanie twardym lub miękkim, w izolacji termicznej lub bez niej:

  • rury miękkie metryczne są dostępne w wymiarach od 4 x 1 mm do 22 x 1 mm, zaś w stanie twardym od 6 x 1 mm do 108 x 2,5 mm,
  • rury miękkie calowe produkowane są od wymiaru 3/16” do 7/8”, zaś w stanie twardym od 3/8” do 4 i 1/8”, 
  • rury twarde można kupić w odcinkach 5-metrowych, zaś w stanie miękkim w kręgach o długości 15,25 metra, 30,5 metra, 25 lub 50 metrów.

Przeczytaj: Procedury stosowania i odbioru miedzianych instalacji gazowych

Norma określa także stan i czystość  powierzchni wewnętrznej tego typu rur, która ma parametry zdecydowanie wyższe od rury instalacyjnej. Zaślepione końce rur zabezpieczają je przed ewentualnym zabrudzeniem podczas transportu, składowania czy na budowie. Rury takie mogą współpracować z czynnikami chłodniczymi nowej generacji (typ R407C i R410A).
Zgodnie z normą rura chłodnicza na powierzchni zewnętrznej posiada trwałe oznaczenie. Przykładowe oznaczenie rury metrycznej i calowej przedstawiają poniższe rysunki.

Rury z miedzi i stopów miedzi stosowane w chłodnictwie - zdjęcie 1

Rury z miedzi i stopów miedzi stosowane w chłodnictwie - zdjęcie 2

Objaśnienie:
FRUGOTEC – nazwa fabryczna rury,
PRODUCENT – nazwa producenta rury,
6x1 – wymiar rury w mm,
PN EN 12735-1 - norma rury,
R 290, R 220 – stan twardości,
05/15 – miesiąc i rok produkcji.

Na rynku dostępne są także rury w izolacji termicznej. Przeważnie mają grubość 9 mm w stanie miękkim w wykonaniu calowym lub metrycznym. Izolacja termiczna takich rur posiada następujące własności:

  • polietylen sieciowy o porach zamkniętych,
  • nietrujący, odporny na działanie promieniowania UV,
  • współczynnik przewodzenia ciepła przy 0°C ≥0,36 W/mk,
  • temperatura pracy od -80°C do +105°C,
  • klasa palności B2 wg DIN 4102,
  • kondensacja pary wodnej > 7000my.

Instalacje chłodnicze łączone są przez lutowanie twarde lub spawanie.

System rur i łączników do wysokociśnieniowych zastosowań

W chłodnictwie, a w szczególności w systemach chłodniczych supermarketów, coraz częściej wdrażane są proekologiczne koncepcje urządzeń. Nowoczesny i przyjazny dla środowiska czynnik chłodniczy CO2 wymaga wysokich ciśnień roboczych. Dlatego warto w tym przypadku zastosować nowy system rurowy K65. Rury i kształtki tego systemu wykonane są ze stopu miedzi CuFe2P o wysokiej wytrzymałości, który od lat jest stosowany w elektrotechnice i przemyśle samochodowym. K65 pozwala na wykonanie instalacji systemów chłodniczych o ciśnieniu roboczym do 120 barów rurami o grubości ścianki i średnicy zewnętrznej znacznie mniejszej niż w powszechnie stosowanych instalacjach stalowych. System ten może być również zastosowany do innych czynników chłodniczych, ale warto wtedy skonsultować się z producentem.
K65 ma dobre właściwości przetwórcze - podobne do tych, jakie posiada miedź.  Do łączenia instalacji spawanie zastąpiono lutowaniem. Rury K65 mogą być lutowane na twardo przy wykorzystaniu kształtek K65. Rury i kształtki K65 są odpowiednio oznakowane, tak więc poszczególne części składowe systemu można za każdym razem precyzyjnie zidentyfikować. Poza tym materiał jest nieco magnetyczny i z łatwością można go odróżnić od miedzi za pomocą magnesu neodymowego.
Główną zaletą systemu K65 jest jego wysoka wytrzymałość mechaniczna. Z uwagi na to  możliwe jest wykonanie serii produktów K65 dla ciśnienia 120 barów o stosunkowo cienkich ściankach. Lekkość przewodów rurowych wykonanych z K65 oznacza nie tylko znaczne oszczędności materiałowe, ale również łatwiejsze manipulowanie nimi, na przykład przy montowaniu rur na suficie. Rura K65 spełnia warunki normy EN 12735-1, jej stan utwardzenia wynosi R 300. Zakorkowane z dwóch stron 5-metrowe odcinki pakowane są w teksturowe pudła po 10 sztuk.

Przeczytaj: Zalety stosowania miedzi w instalacjach systemów słonecznych


Dostępne wymiary rury pokazano w tabeli

Średnica zewnętrzna w calach Średnica zewnętrzna w mm Grubość ścianki zewnętrznej w mm
3/8" 9,52 0,65
1/2” 12,70 0,85
5/8” 15,87 1,05
3/4” 19,05 1,3
7/8” 22,23 1,5
1 1/8” 28,57 1,9
1 3/8” 34,92 2,3
1 5/8” 41,27 2,7
2 1/8” 53,97 3,55

Według instrukcji wykonawczych instalacji miedzianych, zgodnie z normą EN 378 obowiązujących także dla chłodnictwa, do łączenia można używać wszystkich rodzajów lutów twardych z minimalną zawartością srebra 2%.
Więcej informacji o instalacjach z miedzi: www.instalacjezmiedzi.pl

Literatura:

  1. Polska Norma PN-EN 1057 Miedź i stopy miedzi. Rury okrągłe bez szwu do wody i gazu stosowane w instalacjach sanitarnych i ogrzewania.
  2. Polska Norma PN-EN 12735-1 Miedź i stopy miedzi. Rury miedziane okrągłe bez szwu stosowane w instalacjach klimatyzacyjnych i chłodniczych. Część 1 - Rury do instalacji rurowych.
  3. Instalacje wodociągowe, ogrzewcze i gazowe na paliwo gazowe, chłodnicze, klimatyzacyjne, gazów medycznych oraz próżni wykonane z rur miedzianych i stopów miedzi. Wytyczne stosowania i projektowania. Polskie Centrum Promocji Miedzi, 2013.

 Dowiedz się więcej





Oceń artykuł
5,00 / 1 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Więcej na ten temat:

Autor: Europejski Instytut Miedzi

Źródło: Wieland

Polecamy Ci również

Zobacz także