Podział grzewczych urządzeń gazowych

Z punktu widzenia bezpieczeństwa użytkownika i skutecznej pracy gazowego urządzenia grzewczego  jest sposób, w jaki przebiega spalanie – chodzi tu zarówno o źródło powietrza, dzięki któremu spalanie jest możliwe oraz o sposób odprowadzania powstałych spalin.

Obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie definiuje dwa podstawowe rodzaje  grzewczych urządzeń gazowych (podział ten jest zgodny z polską normą PN-86/M-40305):

  • Typ A - urządzenia otwartego spalania (z otwartą komorą spalania);
  • Typ B - urządzenia otwartego spalania z odprowadzeniem spalin:
    • B1 - za pomocą ciągu naturalnego
    • B2 - ciągu wymuszonego
  • Typ C - urządzenia zamkniętego spalania, tak zwane kotły turbo z wymuszonym obiegiem spalinowo-powietrzny

Urządzenia z otwartą komorą spalania można podzielić ze względu na sposób zapłonu palnika. Palnik może być zapalany przy pomocy płomyka dyżurnego lub za pomocą zapłonu automatycznego. Płomyk dyżurny ma tę zaletę, że konstrukcja palnika jest prosta, a działanie niezawodne. Ewentualne zdmuchnięcie palnika jest łatwe do "naprawiania" - wystarczy zapalić go ponownie. Wadą palnika z płomykiem dyżurnym jest zużycie gazu (zwłaszcza, jeśli urządzenie jest w ciągłej gotowości do pracy).
Zapłon automatyczny co prawda nie zużywa gazu podczas "bezczynności" urządzenia, natomiast okresowo trzeba wymieniać w nim baterie (po kwartale, pół roku lub roku, zależnie od jakości baterii i intensywności użytkowania urządzenia.

Obecnie produkuje się urządzenia grzewcze w dwóch typach: B (z otwartą komorą spalania
z odprowadzeniem spalin) i typu C (z zamkniętą komorą spalania).

Co oznacza w praktyce „komora otwarta” i „komora zamknięta”?
Najbardziej oczywista jest różnica „dosłowna” – w urządzeniach z komorą otwartą można zobaczyć palnik gazowy i obserwować proces spalania. W przypadku urządzeń z komorą zamkniętą jesteśmy pozbawieni takiej możliwości.
Najbardziej znacząca różnica to źródło powietrza do procesów spalania. Urządzenia z komorą otwartą pobierają powietrze potrzebne do spalania z pomieszczenia, w którym są zainstalowane;
a urządzenia z komorą zamkniętą  - z zewnątrz. Fakt ten ma ogromne znaczenie zarówno dla sprawnego działania urządzenia, jak i dla bezpieczeństwa osób korzystających z pomieszczenia,
w którym urządzenie jest zainstalowane. Dlaczego? Otóż urządzenie z komorą otwartą pobiera do procesów spalania powietrze z pomieszczenia. Wystarczy zakłócenie wentylacji naturalnej (np. niewystarczający nawiew), aby ilość powietrza zmniejszyła się do niebezpiecznych granic - nawet jeśli w pomieszczeniu nie przebywa żadna osoba, może to źle wpłynąć na pracę urządzenia grzewczego.
Efektem może też być niepełne spalanie. Jego wynikiem jest powstawanie tlenku węgla (czadu). Należy tu dodać, że właśnie niepełne spalanie (nawet w nowym budownictwie, gdzie zastosowano nowoczesne kotły gazowe!) jest przyczyną wielu zatruć czadem. Przykładowo, pod koniec grudnia zeszłego roku na nowym (1999 - 2001) podwarszawskim osiedlu (zastosowano tam nowoczesne urządzenia gazowe z otwartą komorą spalania) doszło do takich zatruć. Zdaniem kontrolerów oraz przedstawicieli zarządcy budynku powodem tego był niefrasobliwy stosunek lokatorów  do zasad eksploatacji urządzeń gazowych, w tym do poprawnej wentylacji. Do najczęstszych błędów  należały:

  • zasłanianie otworów nawiewowych (np. szafkami);
  • instalowanie wentylatorów elektrycznych w pomieszczeniu z urządzeniem;
  • brak przeglądów i czyszczenia urządzeń.

Podział grzewczych urządzeń gazowych - zdjęcie 1Podział grzewczych urządzeń gazowych - zdjęcie 2
Urządzenie z komorą zamkniętą                Urządzenie z komorą otwartą

Można więc w uproszczeniu powiedzieć, że praca urządzenia z otwartą komorą spalania uzależniona jest od poprawnego działania wentylacji naturalnej. W pomieszczeniach, w których są zainstalowane urządzenia kwestię poprawnej wentylacji trzeba traktować szczególnie poważnie. Przewód spalinowy (każde urządzenie musi być podłączone do indywidualnego!) spełnia następujące wymagania:

przekrój dostosowany do obciążenia cieplnego pomieszczenia, nie mniejszy niż przekrój wylotu spalin z czopucha, stały na całej długości
podciśnienie minimalne: określone dla każdego rodzaju kotła maksymalne – 15 Pa
długość na ostatniej kondygnacji min. 2 m

Natomiast urządzenia grzewcze z zamkniętą komorą spalania mogą pracować niezależnie od ilości powietrza dostarczonego do pomieszczenia. Jest to możliwe dzięki pobieraniu powietrza z zewnątrz budynku, a nie z pomieszczenia, w którym zainstalowany jest kocioł. Daje to większą dowolność w lokalizacji urządzenia (w porównaniu z urządzeniami  z komorą otwartą).

Podział grzewczych urządzeń gazowych - zdjęcie 3Rura w rurze – rozwiązanie techniczne
"Sztuczka" w przypadku kotłów z zamkniętą komorą spalania polega na tym, że powietrze doprowadzane jest z zewnątrz, po czym  "idzie"... tą samą rurą, która odprowadza spaliny. Oczywiście jest to pewne uproszczenie. W rzeczywistości spaliny odpływają rurą (spalinową), która jest koncentrycznie osadzona w drugiej rurze (powietrznej). Rurą powietrzną doprowadzane jest powietrze, pobrane z zewnątrz.
Taki przewód składający się z dwóch rur nosi nazwę przewodu powietrzno-spalinowego i jest powszechnie używany w urządzeniach z zamkniętą komorą spalania.

Oceń artykuł
3,00 / 4 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Polecamy Ci również

Zobacz także