Kotły i kominy - bezpieczeństwo

kotłowniaKażdego roku z powodu zatrucia tlenkiem węgla, potocznie zwanego czadem, ginie kilkadziesiąt osób. Przyczyny tragedii są zwykle te same: niewiedza i ignorancja obowiązujących przepisów.

Chodzi głównie o przepisy w zakresie wykonywania obowiązkowych przeglądów przewodów kominowych i urządzeń grzewczych oraz wadliwe funkcjonowanie wentylacji i instalacji odprowadzania spalin spowodowane nadmierną hermetyzacją lokali mieszkalnych.

Cichy zabójca
Tlenek węgla jest ubocznym produktem procesu spalania, a jego zwiększona emisja jest wynikiem niepełnego spalania paliw stałych, ciekłych i gazowych, z powodu braku dopływu właściwej ilości powietrza (tlenu) do urządzenia grzewczego. Jego szczególnie podstępne oddziaływanie jest wynikiem tego, że jest on gazem bezwonnym, bezbarwnym i pozbawionym smaku, dlatego jest potocznie nazwany cichym zabójcą.

Jego trujące działanie polega na łączeniu się z hemoglobiną i innymi metaloproteinami zawierającymi żelazo (oksydaza cytochromowa). Połączenie hemoglobiny z tlenkiem węgla nazywane karboksyhemoglobiną  (hemoglobina tlenkowęglowa) tworzy się 300 razy łatwiej i charakteryzuje się znacznie większą trwałością niż połączenie z tlenem, co powoduje że transport tlenu z płuc do tkanek jest drastycznie zmniejszony. Dochodzi do niedotlenienia tkanek - hypoksji. Poza tym tlenek węgla zwiększa stabilność połączenia hemoglobiny z tlenem, przez co utrudnia oddawania tlenu tkankom, co jeszcze bardziej pogłębia efekt niedotlenienia.

Wystąpienie charakterystycznych objawów uzależnione jest od stężenia CO2 w otoczeniu, ciśnienia atmosferycznego, objętości krwi, zdolności do dyfuzji w płucach, rodzaju wykonywanej pracy i jej obciążenia fizycznego (współczynnik wentylacji płuc), a także cech indywidualnych każdego organizmu.

Przyczyny wypadków
Niewłaściwa kultura użytkowania palenisk grzewczych, wynikająca ze źle pojętej „oszczędności” cieplnej i nadmiernej hermetyzacji lokali mieszkalnych, prowadzi ponadto do odcięcia dopływu powietrza zewnętrznego i, w konsekwencji, do zakłóceń ciągu kominowego oraz niekontrolowanej emisji spalin do pomieszczeń mieszkalnych.

Najczęstszymi wadami przewodów kominowych są: brak drożności przewodów, zaleganie sadzy w przewodach, brak szczelności przewodów i łączników, nieprawidłowe podłączenia kominowe, nieprawidłowe wyprowadzenie przewodów ponad dachem oraz brak właściwej wentylacji pomieszczeń – wywiewnej i nawiewnej.

Obowiązkowe przeglądy
Warto przypomnieć, że obowiązujące przepisy wymagają, aby wszelkie zmiany w podłączeniach kominowych, w tym wymiana i instalacja nowych urządzeń grzewczych, były poprzedzone wydaniem stosownej opinii kominiarskiej.

Do zakresu obowiązkowych czynności profilaktycznych właściciela-zarządcy obiektu należą:

  • wykonywanie okresowych kontroli przewodów kominowych: dymowych, spalinowych i wentylacyjnych raz w roku przez uprawnioną osobę - mistrza kominiarskiego, zgodnie z wymaganiami Ustawy Prawo Budowlane Art. 62.
  • wykonywanie okresowych czyszczeń przewodów kominowych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych z dnia 21.04.2006 r.  (Dz.U. nr 80 poz. 563):

a) dymowych - co najmniej 4 razy w roku
b) spalinowych - dwa razy w roku
c) wentylacyjnych - raz w roku

  • wykonywanie okresowej kontroli instalacji gazowej przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia zgodnie z wymaganiami Ustawy Prawo Budowlane Art. 62.
  • wykonywanie okresowej obsługi konserwacyjnej urządzeń grzewczych zgodnie z zaleceniami instrukcji producenta.

Okresowa kontrola i czyszczenie przewodów kominowych powinna poprzedzać czynności kontrolno-konserwacyjne urządzeń grzewczych, co umożliwi dokonanie prawidłowych regulacji urządzenia i w konsekwencji jego właściwą eksploatacje.

W celu zwiększenia bezpieczeństwa użytkowania palenisk grzewczych coraz częściej instalowane są detektory tlenku węgla w pomieszczeniach zagrożonych jego emisją. Zjawisko to należy uznać za pozytywne, z uwagi na to, że jest to dodatkowe urządzenie zwiększające poziom naszego bezpieczeństwa. Należy jednak pamiętać, że czujniki te nie mogą zastępować wyżej wymienionych czynności kontrolno-konserwacyjnych.

Reasumując, przede wszystkim trzeba zapobiegać niekontrolowanej emisji tlenku węgla w pomieszczeniu, a w drugiej kolejności bronić się przed jej skutkami. Od stosowania się do powyższych porad może zależeć zdrowie, a nawet życie wielu osób.

Oceń artykuł
3,75 / 4 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy
Polecamy Ci również

Zobacz także