Energetyka jądrowa w Polsce?

Energetyka jądrowa w Polsce?

Tematyka energetyki jądrowej, w świetle pamiętnej awarii w Czarnobylu i zagrożenia terroryzmem, wzbudza kontrowersje i liczne obawy. Z drugiej strony światowe zasoby energetyczne kurczą się, a potrzeby ludzkości rosną – trzeba więc poszukiwać wydajnych paliw alternatywnych. Czy energetyka jądrowa zyska uznanie w Polsce?

W skali światowej energetyka jądrowa pokrywa ok. 17% zapotrzebowania na energię elektryczną. Na świecie działa ponad 400 reaktorów jądrowych – przede wszystkim w Japonii i Korei, a także we Francji, Słowacji, Rosji, na Ukrainie i Białorusi. Energetyka jądrowa rozwija się też w Indiach, Pakistanie, Iranie oraz Argentynie i Brazylii.

elektrowniaTak czy nie dla Żarnowca
Reaktory jądrowe pracujące w Polsce działają na potrzeby naukowo – badawcze. Najpopularniejszym jest reaktor „Maria” Instytutu Problemów Jądrowych w Świerku koło Otwocka. "Polityka energetyczna kraju do 2025" przewiduje uruchomienie pierwszej elektrowni około roku 2020. Trwają dyskusje nad lokalizacją – najpoważniejszym kandydatem jest Żarnowiec (woj. pomorskie). W latach 1982 - 90 trwała tam budowa elektrowni jądrowej, przerwana wobec protestów mieszkańców i problemów finansowych. Za lokalizacją przemawiają  posadowione już fundamenty, zapotrzebowanie tego regionu na energię (północ Polski nie ma wielu własnych elektrowni), istniejąca infrastruktura, kompleksowe badania.
Z drugiej strony, od czasu, kiedy były prowadzone badania i powstawała infrastruktura, minęło ponad 15 lat. Nie wiadomo, jaki jest stan zaplecza technicznego i jaką wartość mają obecnie ówczesne badania.
Istnieją też argumenty społeczne, ekonomiczne i prawne. Obecnie gospodarzem terenu jest Pomorska Specjalna Strefa Ekonomicza – w jej ramach działają firmy zatrudniające ok. 1500 osób – co stało by się z pracownikami? Pojawiają się głosy, by elektrownię zlokalizować w pobliżu dawnego położenia. Teren należy jednak do Elektrowni Gazowej Żarnowiec, która ma własne plany zagospodarowania. Zdaniem Jana Kurylczyka, wiceministra infrastruktury, lokalizację uniemożliwiają przepisy Państwowej Agencji Atomistyki – jeśli budowa elektrowni atomowej została przerwana na ponad rok, nie można rozpoczynać budowy kolejnej elektrowni atomowej w tym samym miejscu.

Energetyka jądrowa a węglowa
Porównywać energetykę jądrową z węglową można na wiele sposobów, biorąc pod uwagę aspekty ekonomiczne, ekologiczne, zdrowotne. Wiele zagadnień ciągle powoduje kontrowersje.
Niewątpliwie znaczącym problemem  jest zmniejszanie zapasów węgla na świecie. Z różnych oszacowań wynika, że starczy ich jeszcze na kilkaset lat (podanie konkretnych liczb jest trudne, ponieważ wartości te zależą też od tego, jakie założenia są przyjęte do obliczeń). Na tym tle paliwo jądrowe staje się jednym z paliw alternatywnych – jego sytuacja rynkowa wydaje się bardzo stabilna.
Energetyka jądrowa podczas prawidłowej eksploatacji nie powoduje zanieczyszczeń środowiska, podczas gdy energetyka oparta na węglu ze swojej natury powoduje emisję gazów uznawanych za cieplarniane, w tym dwutlenku węgla na czele; tlenków siarki i azotu; pyłów.
W przypadku energii jądrowej dawki promieniowania, któremu poddawani są pracownicy elektrowni lub okoliczni mieszkańcy nie są większe od tzw. promieniowania tła – dawek, na które jesteśmy eksponowani w sposób naturalny. Kwestia oddziaływania niskich dawek promieniowania na organizm ludzki pozostaje dyskusyjna. Dwa podstawowe nurty tej dyskusji w środowisku naukowym to:

  • nurt „braku progu”. Brak progu oznacza, że każda dawka czynnika szkodliwego  (niezależnie od wielkości) jest szkodliwa;
  • nurt „hormezy”. Hormeza to zjawisko polegające na pozytywnym oddziaływaniu bardzo niskich dawek czynnika powodującego skutek negatywny w wyższych dawkach.

Coraz większą uwagę zwraca się na tzw. oddziaływanie chroniczne. Chodzi tu o skutki długotrwałego, ciągłego oddziaływania nawet małych dawek. W przypadku promieniowania pochodzącego z procesów jądrowych zjawisko to jest rozpoznane dość dokładnie i istnieją dokładne przepisy dotyczące ochrony radiologicznej (np. przez jaki czas można być poddawanym działaniu danej dawki promieniowania bez szkody dla zdrowia). Jeśli chodzi o związki emitowane przez energetykę jądrową, wiadomo o ich chronicznym oddziaływaniu, nie ma natomiast tak szczegółowych przepisów profilaktyki.
Energetyka jądrowa niesie ze sobą jeszcze jeden bardzo trudny problem - pozbywanie się odpadów. Powstające odpady – przede wszystkim pluton – powinny być zagospodarowane w odpowiedni sposób i przechowywane w środowisku, które pochłonie szkodliwe promieniowanie i całkowicie odizoluje źródła promieniowania od człowieka. Odpady dzieli się na następujące grupy:

  • słabo aktywne i średnio aktywne po redukcji objętości są zacementowywane w beczkach;
  • wysoko aktywne podlegają procesowi zeszkliwienia, po czym napełnia się nimi grubościenne beczki (mogielniki). Tak przygotowane odpady  składowane są (najczęściej) w wyeksploatowanych kopalniach soli, gdzie są zalewane cementem. W płytszych pokładach tych samych kopalni przechowuje się beczki z odpadami mało i średnio-aktywnymi. Na składowisko należy wybrać miejsca nie mające styczności z wodami gruntowymi, położone
    w rejonie wolnym od wstrząsów i uskoków tektonicznych.

Z każdą elektrownią wiąże się niebezpieczeństwo awarii – w przypadku konwencjonalnych elektrowni węglowych taka awaria ma zasięg lokalny, a skutki są stosunkowo łatwe do usunięcia. Efekty awarii w elektrowni atomowej powodują po pierwsze znacznie większe niebezpieczeństwo
(nie tylko bezpośrednie wystawienie na szkodliwe promieniowanie, ale też gromadzenie produktów rozpadu w środowisku), a po drugie – skażenie ma zakres globalny i może dawać znać o sobie jeszcze wiele lat po katastrofie.

Co o tym myślimy
Jak wykazują badania przeprowadzone przez Pentor (w dniach 22.11.2004 - 03.12.2004)  na zlecenie Państwowej Agencji Atomistyki, obecne nastroje społeczeństwa wobec energetyki jądrowej są następujące (przedstawiamy strukturę odpowiedzi tylko na wybrane pytania):

  • 60% badanych popiera dążenia do stopniowego zmniejszenia wykorzystania węgla do produkcji energii elektrycznej; 20% nie popiera tego dążenia, (5% jest mu zdecydowanie przeciwny);
  • Z opinią, że energetykę jądrową (podobnie jak odnawialne źródła energii) należy preferować ze względu na brak emisji dwutlenku węgla zgadza się 42% badanych, zaś przeciwnych jest 35%;
  • Polska powinna się przygotować do wykorzystania energii jądrowej do zaspokojenia potrzeb energetycznych – z takim poglądem zgadza się 42%, a nie zgadza się 37%;
  • Mimo zalet energetyki jądrowej (tańsza elektryczność, rozwój infrastruktury przemysłowej i socjalnej, nowe miejsca pracy), 31% badanych poparło by budowę elektrowni jądrowej w pobliżu swojego miejsca zamieszkania, a 54% było by przeciwnych;
  • Zdaniem badanych, społeczeństwo sprzeciwia się rozwojowi energetyki jądrowej w obawie przed awarią elektrowni (82%), wobec problemów z przechowywaniem i unieszkodliwianiem odpadów (35%), w związku z brakiem informacji na temat zagrożenia i korzyści (26%). 20% badanych kojarzy energetykę jądrową z bombą atomową zrzuconą na Hiroshimę, a 1% - z awarią w Czarnobylu.
Oceń artykuł
4,33 / 3 głosów
Co sądzisz na ten temat
Zaloguj się i skomentuj pierwszy

Autor: Joanna Ryńska

Zdjęcia: Instytut Energii Atomowej

Polecamy Ci również

Zobacz także