Bezpiecznik topikowy to najbardziej znane i najtańsze zabezpieczenie instalacji przed przeciążeniem. Zadaniem „korka” jest wyłączenie obwodu elektrycznego, w którym przez odpowiednio długi czas płynął zbyt wysoki prąd. Jak to działa?
W wielu instalacjach wciąż można spotkać bezpieczniki topikowe – i te bardziej tradycyjne, masywne „korki" - i nowoczesne, małe elementy z wymienną wkładką.
W starych instalacjach w skrzynce znajdziemy trzy – cztery bezpieczniki. Oznacza to, że do każdego obwodu (odcinka instalacji chronionego przez bezpiecznik) podłączonych jest wiele gniazd i wyłączników. Przeciążenie w instalacji spowoduje więc wyłączenie sporego fragmentu instalacji. W nowszych instalacjach bezpieczników jest znacznie więcej. W takim przypadku możliwe jest nawet wyłączanie poszczególnych urządzeń (pralka, kuchenka elektryczna), bez paraliżowania połowy domu.
Sercem bezpiecznika jest element topikowy ukryty we wkładce topikowej. W warunkach normalnych topik po prostu przewodzi prąd. Jeśli wartość płynącego prądu jest zbyt duża, topik nagrzewa się. Jeśli taki stan utrzymuje się przez dłuższy czas, topik nagrzewa się do takiej temperatury, że po prostu się topi. Prąd wówczas nie ma możliwości przepływu i obwód zostaje wyłączony. Im wyższa wartość prądu, tym mniej czasu potrzeba na nagrzanie i stopienie topika. Fachowcy - elektrycy przedstawiają tę zależność graficznie jako charakterystykę prądowo-czasową. Pokazuje ona, jaki czas dla danego bezpiecznika jest potrzebny, by wyłączyć prąd o różnych wartościach. Bezpieczniki mają charakterystyki czasowo-prądowe odwrotne – czyli im większy prąd, tym mniej czasu potrzebują na zadziałanie. Korzystając z takiej charakterystyki, projektant instalacji dobiera odpowiednie bezpieczniki zależnie od rodzaju instalacji. Te domowe mogą mieć mniejszy zakres niż te stosowane np. w warsztatach i maszynowniach. Prawidłowo użyty bezpiecznik zapewni zabezpieczenie i przed przeciążeniem i zwarciem.
W starych bezpiecznikach nie było możliwości wymiany samego topika, trzeba było wymieniać cały aparat. Dość powszechna była praktyka „naprawy” stopionych bezpieczników, które po prostu łączono drutem. Taki „bezpiecznik” oczywiście nie gwarantował bezpieczeństwa. Owszem, prąd zaczynał płynąć (drut jest przewodnikiem), ale prąd przeciążeniowy nie powodował już jego topienia. Bezpiecznik stawał się bezużyteczny, gdyż „przepuszczał” zbyt wysoki prąd. Z tego powodu wydarzyło się wiele nieszczęść związanych z awariami i uszkodzeniami instalacji.
W nowoczesnych bezpiecznikach istnieje możliwość łatwej wymiany wkładki topikowej. Dzięki specjalnej konstrukcji styków łatwo zdjąć starą wkładkę i włożyć nową. Wkładki są obecnie niewielkie (mają mały przekrój), a ich koszty niewysokie. Dlatego, mimo obecności dobrych rozwiązań konkurencyjnych wobec bezpieczników topikowych, pozostają one popularnym zabezpieczeniem w wielu domowych instalacjach.
- bardzo słabe
- słabe
- średnie
- dobre
- bardzo dobre
Komentarze (0)