• Wszystko o instalacjach w domu e-instalacje.pl
• Artykuły
• Oczyszczalnie ścieków
• W jaki sposób odprowadzić ścieki?

Czym powinniśmy kierować się przy wyborze sposobu odprowadzania ścieków z planowanego domu? Jako pierwsze nasuwają się zawsze kwestie natury materialnej.  Jest jednak więcej czynników, które należy uwzględnić przy wyborze sposobu odprowadzania i zagospodarowania ścieków.

Jeśli w bezpośrednim sąsiedztwie domu nie przebiega kolektor (rura kanalizacyjna), najczęściej okazuje się, że podłączenie domu do kanalizacji jest utrudnione, a przede wszystkim nieopłacalne. Trzeba ponieść koszt nie tylko wybudowania przykanalika (przewodu łączącego instalację na terenie nieruchomości z siecią kanalizacyjną), ale często także pompowni i kolektorów tłocznych. Jeśli więc najbliższy kolektor oddalony jest o ponad 300 m od naszego domu, należy raczej brać pod uwagę miejscowe zagospodarowanie ścieków. Do wyboru mamy następujące możliwości:

Gromadzenie ścieków w zbiorniku bezodpływowym (szambo). Ścieki odpływają z instalacji kanalizacyjnej w domu do naziemnego lub podziemnego zbiornika (najważniejsze, żeby był on szczelny). Na mocy umowy, którą musimy zawrzeć z przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym, ścieki są wywożone co 10-14 dni.

Oczyszczalnia przydomowa, w której ścieki są oczyszczane na terenie posesji, a następnie odprowadzane do gruntu lub zbiornika wodnego. Pierwszym etapem takiej oczyszczalni jest zawsze osadnik gnilny (zbiornik pod ziemią, do którego odprowadzane są ścieki bezpośrednio z domowej instalacji). W osadniku następuje wstępny proces oczyszczania (tzw. podczyszczenie ścieków) w warunkach beztlenowych. Tak przygotowane ścieki są kierowane do drugiego, tlenowego etapu oczyszczania. Etap ten może być rozwiązany na kilka sposobów:

• drenaż rozsączający, czyli biegnący w gruncie układ rur z otworami. Przez otwory te do gruntu przesączają się podczyszczone ścieki. Przesączając się przez grunt, są oczyszczane dzięki procesom fizycznym, chemicznym i biologicznym. Dlatego ważne jest, żeby warstwa gruntu była odpowiednia (najlepiej sprawdzają się piaski!) i miała odpowiednią grubość (co najmniej półtora metra).
• stopień biologiczny, czyli zbiornik zawierający złoże biologiczne. W zbiorniku żyją kolonie bakteryjne (mogą być zawieszone w oczyszczanej cieczy albo osadzone na żwirze lub innym wypełnieniu). Rozkładają one przepływające ścieki do bardzo prostych substancji. Po oczyszczeniu w złożu biologicznym ścieki płyną najczęściej do gruntu;
• filtr gruntowo-roślinny (oczyszczalnia hydrofitowa). Jest to odpowiednio skonstruowane pole obsadzone roślinami (najczęściej trzciną). Ścieki, płynąc przez nie, oczyszczają się w naturalnych procesach. Woda może być odprowadzona do zbiornika wodnego.

Oczyszczalnia SBR (kontenerowa, zblokowana). Procesy oczyszczania zachodzą na podobnych zasadach, jak w oczyszczalni przydomowej, przy czym odbywają się wszystkie w jednym urządzeniu. Dzięki odpowiedniemu sterowaniu procesy te odbywają się cyklicznie.

1. Szambo w wykopie przed zasypaniem - widoczne pokrywy studzienek inspekcyjnych.
2. Osadnik trójkomorowy przed zasypaniem.
3. Osadnik przed zasypaniem - widoczna studzienka rozdzielcza.
4. Fragment oczyszczalni drenażowej w budowie - widoczne rury drenażu rozsączającego
5. Oczyszczalnia biologiczna w budowie - widoczne pokrywy osadnika i pokrywa filtra biologicznego
6. Oczyszczalnia ze złożem biologicznym - widoczny zbiornik ze złożem.
7. Oczyszczalnia hydrofitowa - widok pola trzcinowego
8. Oczyszczalnia typu SBR w budowie.

Czego można oczekiwać?
Przed wyborem rozwiązania zapoznajmy się z planem zagospodarowania przestrzennego okolic naszej inwestycji. Jeśli w ciągu kilku lat planowana jest budowa kanalizacji sanitarnej (np. przewiduje się powstawanie osiedla domków jednorodzinnych), można zdecydować się na szambo potraktowane jednak jako rozwiązanie tymczasowe. Dlaczego? Wykonanie szamba jest tańsze niż przydomowej oczyszczalni, a koszty zaczynają się wyrównywać po ok. 2-3 latach użytkowania. Krótka eksploatacja szamba jest bardziej opłacalna.
Kiedy na naszym terenie powstanie sieć kanalizacyjna, będzie można przepiąć się do niej, a szambo stosunkowo łatwo zlikwidować. Gdyby jednak okazało się, że z osiedla domków nic nie będzie, zaś w kwestii kanalizacji możemy liczyć tylko na siebie, szambo może łatwo zostać przekształcone w pierwszy stopień oczyszczalni przydomowej. 

Zbiorniki o pojemności 2 m³

Nie wszędzie można
Szamba nie wolno zastosować na obszarach podlegających szczególnej ochronie środowiska oraz narażonych na powodzie i zalewanie wodami opadowymi. Podobnie jest z drenażem - na terenach ochrony szczególnej może być zastosowany pod warunkiem dodatkowego zabezpieczenia w postaci filtra piaskowego. Jeśli na naszym terenie jest sieć kanalizacyjna, zgodnie z przepisami nie otrzymamy zgody na budowę szamba. Nie dotyczy to jednak przydomowych oczyszczalni - nie ma żadnego aktu prawnego, który nakazywałby przyłączenie się do kanalizacji zamiast budowy oczyszczalni.

Oprócz tego, wybierając sposób oczyszczania ścieków, możemy zetknąć się z kilkoma ograniczeniami. Najważniejsze z nich to zbyt mała powierzchnia działki i niekorzystne warunki gruntowe.

Problem: za mała powierzchnia
Powierzchnia działki budowlanej może okazać się tym czynnikiem, który zdecyduje o wyborze rozwiązania.

Z jednej strony muszą być zachowane odpowiednie odległości od urządzeń do obiektów budowlanych (studnia, budynek, ogrodzenia).

Tabela. 1. Jak mierzymy odległości urządzeń od obiektów budowlanych

Szczególnie rygorystycznie trzeba przestrzegać odległości od studni dostarczającej wodę pitną. Dotyczy to nie tylko studni znajdującej się na naszej działce, ale też na działkach sąsiednich!

Tabela. 2. Odległości urządzeń od obiektów budowlanych wg obowiązującego prawa

¹zbiornik do 10 m³
²zbiornik od 10 do 50 m³
³zabudowa jednorodzinna, zagrodowa; rekreacja indywidualna