W instalacjach wodociągowych wykorzystywane są cztery rodzaje tworzyw sztucznych: polichlorek winylu, polietylen, polibutylen, polipropylen. Wszystkie mają pewne cechy wspólne, a różnice między nimi pozwalają na dobór materiału najlepszego dla danej instalacji.
Tworzywa sztuczne są lekkie, łatwe w montażu, mają szeroki asortyment kształtek i łączników oraz najtańsze z dostępnych materiałów instalacyjnych. Techniki łączenia ułatwiają ewentualny demontaż i wymianę. Te oczywiste zalety montażowe idą w parze z licznymi plusami dla użytkownika.
Przewody z tworzyw sztucznych są gładkie. Dzięki temu straty ciśnienia hydraulicznego są niewielkie i nie pojawiają się osady (instalacja nie zarasta). Materiał, z którego wykonane są rury nie ma wpływu na jakość wody.
Dzięki odporności na działanie substancji zawartych w wodzie, rury z tworzyw sztucznych nie ulegają korozji. Najnowsze badania potwierdzają, że woda pitna (zimna i ciepła) nie powoduje wymywania żadnych substancji ze ścianek rur.
Rury z tworzyw sztucznych słabo przewodzą ciepło – nie ma konieczności ich izolowania. Wykazują jednak znaczny współczynnik rozszerzalności cieplnej (0,08-0,18 mm/(m·K)). Oznacza to, że odcinek rury o długości 1 m rozszerzy się o 4 - 9 mm pod wpływem wody o temperaturze 60ºC. Przy ich montażu absolutnie konieczna jest kompensacja – w przypadku tworzyw sztucznych dokonuje się jej za pomocą odpowiednich zmian kierynku rur, kompensatorów U-kształtnych oraz kielichów kompensacyjnych pozwalających na swobodną pracę rur , a także poprzez odpowiednie rozmieszczenie specjalnych uchwytów (podpór stałych i przesuwnych), za pomocą których mocowane są przewody.
Podstawowymi wadami tworzyw sztucznych są: podatność na starzenie nieszczelność, mała odporność na niskie temperatury. Pod wpływem światła - dokładniej promieni UV - rury niekorzystnie zmieniają swoje właściwości – stają się mniej wytrzymałe i bardziej podatne na uszkodzenia). Są przepuszczalne dla gazów z otoczenia zewnętrznego. Pod działaniem niskich temperatur stają się kruche i tracą wytrzymałość mechaniczną.
Problemy z tworzywami sztucznymi rozwiązuje się przez:
-
poszukiwanie nowych materiałów;
-
zmiana struktury cząsteczkowej "starych" materiałów, np. wprowadzenie cząsteczek substancji, które mają poprawić pewne własności tworzyw;
-
łączenie tworzyw sztucznych z innymi materiałami (aluminium, włókno szklane) - tworzenie rur zespolonych lub warstwowych ("sandwich").
Polichlorek winylu (PVC*)
Występuje w dwóch rodzajach. Polichlorek winylu nieplastyfikowany (PVC–U) może być stosowany dla instalacji wody zimnej – w większych temperaturach wyraźnie spada jego wytrzymałość. Problem ten rozwiązano udoskonalając PVC przez wprowadzenie do cząsteczki PVC dodatkowych atomów chloru.Tak uzyskany chlorowany polichlorek winylu (PVC–C, CPVC) nie traci swych własności aż do temperatury 100ºC. Dzięki temu może być stosowany także do wody ciepłej.
Rury z PVC są znacznym zagrożeniem podczas pożaru – ich spalanie powoduje powstanie szkodliwych związków chloru. Dodatkową wadą polichlorku winylu jest podatność powierzchni klejonych (wypływek kleju do wewnętrznej części rury) na zarastanie błoną biologiczną.
Polietylen (PE)
Występuje w dwóch odmianach – jako polietylen niskociśnieniowy (PE–LD) oraz polietylen usieciowany (PE–X). Polietylen zachowuje wszystkie zalety tworzyw sztucznych, oprócz tego ma niski współczynnik sprężystości.
Zasadniczą wadą polietylenu niskociśnieniowego (PE-LD) jest spadek jego własności mechanicznych w temperaturze wyższej niż 20ºC. Wada ta została wyeliminowana dla polietylenu usieciowanego – jego zakres pracy sięga 95ºC.
PE jest tworzywem bardzo elastycznym - pozwala to na wytłumienia drgań i cichą pracę instalacji. Na rynku są też specjalne rury z powłoką antydyfuzyjną (perforowana warstwa aluminiowa) – rury te są szczelne i nie przepuszczają gazów.
Na bazie polietylenu powstały też rury warstwowe ("sandwich") zbudowane na zasadzie kanapki – między dwoma warstwami PE znajduje się wkładka z aluminium. Wyklucza ona przenikanie gazów i zmniejsza rozszerzalność cieplną rury.
- bardzo słabe
- słabe
- średnie
- dobre
- bardzo dobre
Komentarze (1)
Miedź charakteryzuje się minimum 50 letnim czasem eksploatacji. Dzięki niej przy właściwym zaprojektowaniu i użytkowaniu instalacji możemy uzyskać wodę najwyższej jakości. Instalacja wykonana z miedzi jest odporna na korozję oraz proces starzenia się materiału wraz z jej wiekiem. Miedź z natury ma neutralny smak oraz jest gazoszczelna. Jednak jedną z najważniejszych właściwości instalacji wykonanej z miedzi jest jej całkowita higieniczność.